Klimaatwiki - Recente wijzigingen [nl]

Desinformatie debunken en 'prebunken'

2026-07-27T23:12:44Z

Correctie 1: Corrigeren voor veranderingen in de meetmethode

Bestand:World max T.jpg

2026-07-27T22:45:38Z

Dick heeft Bestand:World max T.jpg geüpload

Nieuwe pagina

Climate Brink

Desinformatie debunken en 'prebunken'

2026-07-27T22:38:34Z

Waarom zijn correcties gebruikelijk?

← Oudere versie		Versie van 28 jul 2026 00:38
(2 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven)
Regel 521:		Regel 521:

	===== De grafiek reproduceren =====		===== De grafiek reproduceren =====
	De auteurs gebruiken dezelfde dataset als de oorspronkelijke grafiek: het Global Historical Climatology Network-daily (GHCNd),<ref name=":14" /> met dagelijkse ruwe (ongecorrigeerde) temperatuurgegevens van 1.266 meetstations in de Verenigde Staten. Ze zien inderdaad hetzelfde patroon: in de jaren ’30 is er een enorme piek in hitte-records. Tot nu toe lijkt het verhaal van de klimaatsceptici te kloppen.		De auteurs gebruiken dezelfde dataset als de oorspronkelijke grafiek: het Global Historical Climatology Network-daily (GHCNd),<ref name=":14" /> met dagelijkse ruwe (ongecorrigeerde) temperatuurgegevens van 1.266 meetstations in de Verenigde Staten. Ze zien inderdaad hetzelfde patroon: in de jaren ’30 is er een enorme piek in hitte-records.
			[[Bestand:Reproduced T record.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Aantal temperatuurrecords per jaar van 1.266 meetstations in de CONUS (Aaneengesloten Verenigde Staten). De dunne lijn geeft de jaarlijkse waarden weer en de dikke lijn toont een 15-jaarlijks gemiddelde.'']]
			Tot nu toe lijkt het verhaal van de klimaatsceptici te kloppen.

	===== Correctie 1: Corrigeren voor veranderingen in de meetmethode =====		===== Correctie 1: Corrigeren voor veranderingen in de meetmethode =====
	Het probleem is dat deze gegevens ‘ruw’ zijn — ze zijn nog niet gecorrigeerd voor bekende afwijkingen. In de afgelopen eeuw is er veel veranderd in de manier waarop temperatuur wordt gemeten: de tijdstippen van waarneming zijn verschoven, glazen thermometers zijn vervangen door elektronische, meetstations zijn verplaatst en de groei van steden heeft invloed gehad op lokale temperaturen. Al deze factoren zorgen voor systematische fouten. De auteurs passen de correcties die de NOAA gebruikt voor haar gehomogeniseerde maandelijkse dataset toe op de dagelijkse gegevens. Het resultaat: het aantal hitte-records in de jaren ’30 daalt, terwijl het aantal recente records stijgt. De twee periodes komen nu ongeveer gelijk uit, en vanaf de jaren ’70 ontstaat er een stijgende trend — precies wat je zou verwachten op een opwarmende planeet.		Het probleem is dat deze gegevens ‘ruw’ zijn — ze zijn nog niet gecorrigeerd voor bekende afwijkingen. In de afgelopen eeuw is er veel veranderd in de manier waarop temperatuur wordt gemeten: de tijdstippen van waarneming zijn verschoven, glazen thermometers zijn vervangen door elektronische, meetstations zijn verplaatst en de groei van steden heeft invloed gehad op lokale temperaturen. Al deze factoren zorgen voor systematische fouten.

			De auteurs passen de correcties die de NOAA gebruikt voor haar gehomogeniseerde maandelijkse dataset toe op de dagelijkse gegevens. Het resultaat: het aantal hitte-records in de jaren ’30 daalt, terwijl het aantal recente records stijgt.
			[[Bestand:Homogenised dataset.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zelfde als de vorige figuur, maar nu met alleen de afgevlakte lijnen voor de ruwe en de aangepaste (gehomogeniseerde) gegevens.'']]
			De twee periodes komen nu ongeveer gelijk uit, en vanaf de jaren ’70 ontstaat er een stijgende trend — precies wat je zou verwachten op een opwarmende planeet.

	===== Correctie 2: Corrigeren voor ruimtelijke vertekening =====		===== Correctie 2: Corrigeren voor ruimtelijke vertekening =====
	De meetstations zijn niet gelijkmatig verdeeld: veel staan precies in de regio waar de hitte in de jaren ’30 het hevigst was — het 'Dust Bowl'-gebied in het midden van de VS. Hierdoor wordt de hitte uit de jaren ’30 oververtegenwoordigd. Door de gegevens in een raster te groeperen en vervolgens de gemiddelden op basis van oppervlakte te wegen, verdwijnt deze vertekening. Nu is het aantal hitte-records ~~tegen het einde van~~ de jaren 2000 duidelijk groter dan dat van de jaren ’30. Onafhankelijke bevestiging komt van de dagelijkse dataset van Berkeley Earth, die een vergelijkbaar resultaat laat zien.		De meetstations zijn niet gelijkmatig verdeeld: veel staan precies in de regio waar de hitte in de jaren ’30 het hevigst was — het 'Dust Bowl'-gebied in het midden van de VS. Hierdoor wordt de hitte uit de jaren ’30 oververtegenwoordigd.
			[[Bestand:Map Dust Bowl.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Meetstations zijn ongelijk verdeeld over de VS. Die in de 'Dust Bowl' zijn oververtegenwoordigd en vertekenen daardoor de waarnemingen van het aantal extreme hittedagen. De kleuren geven de afwijking van de gemiddelde temperatuur van 1951-1980.'']]
			Door de gegevens in een raster te groeperen en vervolgens de gemiddelden op basis van oppervlakte te wegen, verdwijnt deze vertekening.
			[[Bestand:Area corrected.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zelfde als de vorige figuur, maar nu alleen met de gemiddelde lijnen voor de ruwe gegevens (grijs), de aangepaste (gehomogeniseerde) gegevens (rood) en de oppervlaktegewogen aangepaste gegevens (groen).'']]
			Nu is het aantal hitte-records in de jaren 2000 duidelijk groter dan dat van de jaren ’30. Onafhankelijke bevestiging komt van de dagelijkse dataset van Berkeley Earth,<ref>[https://berkeleyearth.org/data/ Data Overview \| Berkeley Earth]</ref> die een vergelijkbaar resultaat laat zien.

	===== Waarom zijn correcties gebruikelijk? =====		===== Waarom zijn correcties gebruikelijk? =====
	Gegevenscorrecties zijn volkomen gebruikelijk in de wetenschap. De auteurs vergelijken het met de beeldverwerking van de James Webb-ruimtetelescoop — waarbij pixelwaarden worden aangepast en artefacten worden verwijderd — en met de UAH-satelliettemperatuurgegevens, die grondig worden gecorrigeerd voor verschillen tussen satellieten, hoogteverlies en verschuivingen in de observatietijd. Als je gegevens niet corrigeert voor bekende fouten, krijg je per definitie het verkeerde ~~antwoord~~.		Gegevenscorrecties zijn volkomen gebruikelijk in de wetenschap. De auteurs vergelijken het met de beeldverwerking van de James Webb-ruimtetelescoop — waarbij pixelwaarden worden aangepast en artefacten worden verwijderd<ref>[https://science.nasa.gov/mission/webb/science-overview/science-explainers/how-are-webbs-full-color-images-made/ How Are Webb’s Full-Color Images Made? \| NASA]</ref> — en met de UAH-satelliettemperatuurgegevens, die grondig worden gecorrigeerd voor verschillen tussen satellieten, hoogteverlies en verschuivingen in de observatietijd.<ref>[https://www.uah.edu/aosc/data-products/global-temperature-report Global Temperature Report \| The University of Alabama in Huntsville]</ref> Als je gegevens niet corrigeert voor bekende fouten, krijg je per definitie het verkeerde resultaat.

	===== Cherry picking =====		===== Cherry picking =====

Bestand:Area corrected.jpg

2026-07-27T22:25:34Z

Dick heeft Bestand:Area corrected.jpg geüpload

Nieuwe pagina

Climate Brink

Bestand:Map Dust Bowl.png

2026-07-27T22:13:15Z

Dick heeft Bestand:Map Dust Bowl.png geüpload

Nieuwe pagina

Climate Brink

Bestand:Homogenised dataset.png

2026-07-27T22:08:39Z

Dick heeft Bestand:Homogenised dataset.png geüpload

Nieuwe pagina

Climte Brink

Bestand:Reproduced T record.jpg

2026-07-27T22:00:24Z

Dick heeft Bestand:Reproduced T record.jpg geüpload

Nieuwe pagina

Climate Brink

Desinformatie debunken en 'prebunken'

2026-07-27T21:56:57Z

Ruwe gegevens, verkeerde antwoorden

← Oudere versie		Versie van 27 jul 2026 23:56
(7 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven)
Regel 509:		Regel 509:
	==== <span style="color:#F00">Klimaatmythe </span> ====		==== <span style="color:#F00">Klimaatmythe </span> ====
	<div style="background:#FFC0CB">		<div style="background:#FFC0CB">
	~~A Simple Proof That The 1930s Were Hotter~~. ~~'''Real Climate Science''' <ref>~~[~~https://realclimate.science/2012/08/10/a-simple-proof-that-the-1930s-were-hotter/#gsc~~.~~tab=0 A Simple Proof That The 1930s Were Hotter \| Real Climate Science]</ref>~~		"De top vijf van jaren waarin recordmaxima werden gemeten, viel allemaal in de jaren ’30. Er staat geen enkel jaar uit deze eeuw in de top vijftien. Vorig jaar [2011] haalde de top zestig niet eens."

			A Simple Proof That The 1930s Were Hotter. ''Real Climate Science <ref>[https://realclimate.science/2012/08/10/a-simple-proof-that-the-1930s-were-hotter/#gsc.tab=0 A Simple Proof That The 1930s Were Hotter \| Real Climate Science]</ref>''
	</div>		</div>
	==== <span style="color:#090">Meer feiten en uitleg </span> ====		==== <span style="color:#090">Meer feiten en uitleg </span> ====
	~~Ruwe gegevens, verkeerde antwoorden (The Climate Brink)~~

	Er doet op sociale media vaak een grafiek de ronde die suggereert dat er in de jaren ’30 veel meer temperatuurrecords werden gebroken dan tegenwoordig. Voor klimaatsceptici is dit een favoriet argument: als het vroeger warmer was, waarom zou je je dan zorgen maken over opwarming? In ~~dit~~ artikel onderzoeken Andrew Dessler en Zeke Hausfather ~~(The Climate Brink)~~ of die grafiek klopt.		==== Ruwe gegevens, verkeerde antwoorden ====
	~~De grafiek reproduceren~~		Er doet op sociale media vaak een grafiek de ronde die suggereert dat er in de jaren ’30 veel meer temperatuurrecords werden gebroken dan tegenwoordig. Voor klimaatsceptici is dit een favoriet argument: als het vroeger warmer was, waarom zou je je dan zorgen maken over opwarming?
	~~De auteurs gebruiken dezelfde dataset als de oorspronkelijke grafiek~~: ~~het Global Historical Climatology Network-daily (GHCNd), met dagelijkse ruwe (ongecorrigeerde) temperatuurgegevens van 1~~.~~266 meetstations in de Verenigde Staten~~. ~~Ze zien inderdaad hetzelfde patroon: in de jaren ’30 is er een enorme piek in hitte~~-~~records. Tot nu toe lijkt het verhaal van de klimaatsceptici te kloppen.~~		[[Bestand:Extreme T US.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Aantal dagelijkse temperatuurwaarnemingen in de Aaneengesloten Verenigde Staten, 1895-2024. Deze grafiek is gebaseerd op ruwe, ongecorrigeerde data. Bron: NOAA.<ref name=":14"> [https://www.ncei.noaa.gov/products/land-based-station/global-historical-climatology-network-daily Global Historical Climatology Network daily (GHCNd) \| NOAA]</ref>'']]
			In een artikel op de website The Climate Brink onderzoeken klimaatwerenschappers Andrew Dessler en Zeke Hausfather of die grafiek klopt.<ref>[https://www.theclimatebrink.com/p/raw-data-wrong-answers Raw Data, Wrong Answers \| The Climate Brink]</ref>

	Correctie 1: Corrigeren voor veranderingen in de meetmethode		===== De grafiek reproduceren =====
			De auteurs gebruiken dezelfde dataset als de oorspronkelijke grafiek: het Global Historical Climatology Network-daily (GHCNd),<ref name=":14" /> met dagelijkse ruwe (ongecorrigeerde) temperatuurgegevens van 1.266 meetstations in de Verenigde Staten. Ze zien inderdaad hetzelfde patroon: in de jaren ’30 is er een enorme piek in hitte-records. Tot nu toe lijkt het verhaal van de klimaatsceptici te kloppen.

			===== Correctie 1: Corrigeren voor veranderingen in de meetmethode =====
	Het probleem is dat deze gegevens ‘ruw’ zijn — ze zijn nog niet gecorrigeerd voor bekende afwijkingen. In de afgelopen eeuw is er veel veranderd in de manier waarop temperatuur wordt gemeten: de tijdstippen van waarneming zijn verschoven, glazen thermometers zijn vervangen door elektronische, meetstations zijn verplaatst en de groei van steden heeft invloed gehad op lokale temperaturen. Al deze factoren zorgen voor systematische fouten. De auteurs passen de correcties die de NOAA gebruikt voor haar gehomogeniseerde maandelijkse dataset toe op de dagelijkse gegevens. Het resultaat: het aantal hitte-records in de jaren ’30 daalt, terwijl het aantal recente records stijgt. De twee periodes komen nu ongeveer gelijk uit, en vanaf de jaren ’70 ontstaat er een stijgende trend — precies wat je zou verwachten op een opwarmende planeet.		Het probleem is dat deze gegevens ‘ruw’ zijn — ze zijn nog niet gecorrigeerd voor bekende afwijkingen. In de afgelopen eeuw is er veel veranderd in de manier waarop temperatuur wordt gemeten: de tijdstippen van waarneming zijn verschoven, glazen thermometers zijn vervangen door elektronische, meetstations zijn verplaatst en de groei van steden heeft invloed gehad op lokale temperaturen. Al deze factoren zorgen voor systematische fouten. De auteurs passen de correcties die de NOAA gebruikt voor haar gehomogeniseerde maandelijkse dataset toe op de dagelijkse gegevens. Het resultaat: het aantal hitte-records in de jaren ’30 daalt, terwijl het aantal recente records stijgt. De twee periodes komen nu ongeveer gelijk uit, en vanaf de jaren ’70 ontstaat er een stijgende trend — precies wat je zou verwachten op een opwarmende planeet.
	Correctie 2: Corrigeren voor ruimtelijke vertekening
	De meetstations zijn niet gelijkmatig verdeeld: veel staan precies in de regio waar de hitte in de jaren ’30 het hevigst was — het ~~„Dust Bowl“~~-gebied in het midden van de VS. Hierdoor wordt de hitte uit de jaren ’30 oververtegenwoordigd. Door de gegevens in een raster te groeperen en vervolgens de gemiddelden op basis van oppervlakte te wegen, verdwijnt deze vertekening. Nu is het aantal hitte-records tegen het einde van de jaren 2000 duidelijk groter dan dat van de jaren ’30. Onafhankelijke bevestiging komt van de dagelijkse dataset van Berkeley Earth, die een vergelijkbaar resultaat laat zien.		===== Correctie 2: Corrigeren voor ruimtelijke vertekening =====
	Waarom zijn correcties gebruikelijk?		De meetstations zijn niet gelijkmatig verdeeld: veel staan precies in de regio waar de hitte in de jaren ’30 het hevigst was — het 'Dust Bowl'-gebied in het midden van de VS. Hierdoor wordt de hitte uit de jaren ’30 oververtegenwoordigd. Door de gegevens in een raster te groeperen en vervolgens de gemiddelden op basis van oppervlakte te wegen, verdwijnt deze vertekening. Nu is het aantal hitte-records tegen het einde van de jaren 2000 duidelijk groter dan dat van de jaren ’30. Onafhankelijke bevestiging komt van de dagelijkse dataset van Berkeley Earth, die een vergelijkbaar resultaat laat zien.

			===== Waarom zijn correcties gebruikelijk? =====
	Gegevenscorrecties zijn volkomen gebruikelijk in de wetenschap. De auteurs vergelijken het met de beeldverwerking van de James Webb-ruimtetelescoop — waarbij pixelwaarden worden aangepast en artefacten worden verwijderd — en met de UAH-satelliettemperatuurgegevens, die grondig worden gecorrigeerd voor verschillen tussen satellieten, hoogteverlies en verschuivingen in de observatietijd. Als je gegevens niet corrigeert voor bekende fouten, krijg je per definitie het verkeerde antwoord.		Gegevenscorrecties zijn volkomen gebruikelijk in de wetenschap. De auteurs vergelijken het met de beeldverwerking van de James Webb-ruimtetelescoop — waarbij pixelwaarden worden aangepast en artefacten worden verwijderd — en met de UAH-satelliettemperatuurgegevens, die grondig worden gecorrigeerd voor verschillen tussen satellieten, hoogteverlies en verschuivingen in de observatietijd. Als je gegevens niet corrigeert voor bekende fouten, krijg je per definitie het verkeerde antwoord.
	Cherry picking
			===== Cherry picking =====
	De focus op de VS in de jaren ’30 is ook een klassiek geval van cherry picking. De extreme hitte was een regionaal fenomeen, veroorzaakt door droogte en slecht landbeheer. Als de auteurs een andere regio hadden gekozen, zou dit resultaat niet naar voren zijn gekomen — zelfs niet met ruwe, ongecorrigeerde gegevens. Tegenwoordig is het in de VS ongeveer net zo warm als in de jaren ’30, maar de rest van de wereld is ook warm.		De focus op de VS in de jaren ’30 is ook een klassiek geval van cherry picking. De extreme hitte was een regionaal fenomeen, veroorzaakt door droogte en slecht landbeheer. Als de auteurs een andere regio hadden gekozen, zou dit resultaat niet naar voren zijn gekomen — zelfs niet met ruwe, ongecorrigeerde gegevens. Tegenwoordig is het in de VS ongeveer net zo warm als in de jaren ’30, maar de rest van de wereld is ook warm.
	Conclusie
	Een grafiek die (1) de VS laat zien, (2) de jaren ’30 benadrukt en (3) ruwe, ongecorrigeerde GHCNd-gegevens gebruikt, is vrijwel zeker misleidend. De auteurs raden daarom aan om zulke grafieken te herkennen als een ~~„jaren~~ ’30-~~zwendel“~~.		===== Conclusie =====
			Een grafiek die (1) de VS laat zien, (2) de jaren ’30 benadrukt en (3) ruwe, ongecorrigeerde GHCNd-gegevens gebruikt, is vrijwel zeker misleidend. De auteurs raden daarom aan om zulke grafieken te herkennen als een "jaren ’30-zwendel".
			<blockquote><references />
			</blockquote>

	== Loopt de stijging van CO<sub>2</sub> achter op de stijging van de temperatuur? ==		== Loopt de stijging van CO<sub>2</sub> achter op de stijging van de temperatuur? ==
Regel 560:		Regel 570:
	Zie [[Wat is klimaatverandering?#Verdieping: Geologische geschiedenis\|Verdieping: Geologische geschiedenis]] en Skeptical Science: [https://skepticalscience.com/co2-lags-temperature.htm CO2 lags temperature - what does it mean?]		Zie [[Wat is klimaatverandering?#Verdieping: Geologische geschiedenis\|Verdieping: Geologische geschiedenis]] en Skeptical Science: [https://skepticalscience.com/co2-lags-temperature.htm CO2 lags temperature - what does it mean?]
	<blockquote><references />		<blockquote><references />
	</blockquote>		</blockquote>

	== Wordt de ijskap op Groenland kleiner? ==		== Wordt de ijskap op Groenland kleiner? ==

Bestand:Extreme T US.jpg

2026-07-27T21:12:19Z

Dick heeft Bestand:Extreme T US.jpg geüpload

Nieuwe pagina

Climate Brink

Desinformatie debunken en 'prebunken'

2026-07-27T18:04:44Z

Klimaatmythe

← Oudere versie		Versie van 27 jul 2026 20:04
(5 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven)
Regel 496:		Regel 496:

	Bovendien kan warme lucht meer waterdamp bevatten. Afkoeling van de lucht in een lagedrukgebied leidt dan tot hevige regenval gevolgd door lokale overstromingen. Zie bijvoorbeeld de [[Gevolgen voor de waterhuishouding#Overstromingen\|overstromingen]] in Duitsland en Limburg in 2021 en in de regio Valencia in 2024 en 2025. De lucht in een hogedrukgebied verdampt bodemwater, wat leidt tot uitdroging en op de lange duur woestijnvorming. (Zie ook: [[Gevolgen voor de atmosfeer#Verdieping: Extreme regens én extreme droogte\|Verdieping: Extreme regens én extreme droogte]].)		Bovendien kan warme lucht meer waterdamp bevatten. Afkoeling van de lucht in een lagedrukgebied leidt dan tot hevige regenval gevolgd door lokale overstromingen. Zie bijvoorbeeld de [[Gevolgen voor de waterhuishouding#Overstromingen\|overstromingen]] in Duitsland en Limburg in 2021 en in de regio Valencia in 2024 en 2025. De lucht in een hogedrukgebied verdampt bodemwater, wat leidt tot uitdroging en op de lange duur woestijnvorming. (Zie ook: [[Gevolgen voor de atmosfeer#Verdieping: Extreme regens én extreme droogte\|Verdieping: Extreme regens én extreme droogte]].)

			== Waren de jaren '30 van de vorige eeuw veel heter dan nu? ==
			[[Bestand:NEE.png\|links\|kaderloos\|100x100px]]
			Wanneer ongecorrigeerde weergegevens van de Verenigde Staten worden vergeleken met recente gegevens lijkt het alsof extreme hitte 90 jaar geleden veel vaker voorkwam. Echter, de weergave van weerdata wordt vertekend doordat de meeste meetstations in de jaren '30 stonden in de 'Dust Bowl' van het Middenwesten van de VS. Die regio werd inderdaad geteisterd door extreme hitte en droogte, terwijl de rest van de wereld grotendeels koeler was.

			==== <span style="color:#090">De wetenschap zegt </span> ====
			<div style="background:#CF9">

			Correctie van de ruwe temperatuurgegevens voor veranderingen in de meetmethode en voor de ongelijke ruimtelijke verdeling van meetstations geeft een heel ander beeld. De 'Dust Bowl' was een uizondering in een wereld die gemiddeld koeler was dan nu. Zulke correcties van meetgegevens zijn in de wetenschap heel gebruikelijk om te voorkomen dat een vertekend beeld van de werkelijkheid ontstaat.
			</div>

			==== <span style="color:#F00">Klimaatmythe </span> ====
			<div style="background:#FFC0CB">
			A Simple Proof That The 1930s Were Hotter. '''Real Climate Science''' <ref>[https://realclimate.science/2012/08/10/a-simple-proof-that-the-1930s-were-hotter/#gsc.tab=0 A Simple Proof That The 1930s Were Hotter \| Real Climate Science]</ref>

			</div>
			==== <span style="color:#090">Meer feiten en uitleg </span> ====
			Ruwe gegevens, verkeerde antwoorden (The Climate Brink)

			Er doet op sociale media vaak een grafiek de ronde die suggereert dat er in de jaren ’30 veel meer temperatuurrecords werden gebroken dan tegenwoordig. Voor klimaatsceptici is dit een favoriet argument: als het vroeger warmer was, waarom zou je je dan zorgen maken over opwarming? In dit artikel onderzoeken Andrew Dessler en Zeke Hausfather (The Climate Brink) of die grafiek klopt.
			De grafiek reproduceren
			De auteurs gebruiken dezelfde dataset als de oorspronkelijke grafiek: het Global Historical Climatology Network-daily (GHCNd), met dagelijkse ruwe (ongecorrigeerde) temperatuurgegevens van 1.266 meetstations in de Verenigde Staten. Ze zien inderdaad hetzelfde patroon: in de jaren ’30 is er een enorme piek in hitte-records. Tot nu toe lijkt het verhaal van de klimaatsceptici te kloppen.

			Correctie 1: Corrigeren voor veranderingen in de meetmethode
			Het probleem is dat deze gegevens ‘ruw’ zijn — ze zijn nog niet gecorrigeerd voor bekende afwijkingen. In de afgelopen eeuw is er veel veranderd in de manier waarop temperatuur wordt gemeten: de tijdstippen van waarneming zijn verschoven, glazen thermometers zijn vervangen door elektronische, meetstations zijn verplaatst en de groei van steden heeft invloed gehad op lokale temperaturen. Al deze factoren zorgen voor systematische fouten. De auteurs passen de correcties die de NOAA gebruikt voor haar gehomogeniseerde maandelijkse dataset toe op de dagelijkse gegevens. Het resultaat: het aantal hitte-records in de jaren ’30 daalt, terwijl het aantal recente records stijgt. De twee periodes komen nu ongeveer gelijk uit, en vanaf de jaren ’70 ontstaat er een stijgende trend — precies wat je zou verwachten op een opwarmende planeet.
			Correctie 2: Corrigeren voor ruimtelijke vertekening
			De meetstations zijn niet gelijkmatig verdeeld: veel staan precies in de regio waar de hitte in de jaren ’30 het hevigst was — het „Dust Bowl“-gebied in het midden van de VS. Hierdoor wordt de hitte uit de jaren ’30 oververtegenwoordigd. Door de gegevens in een raster te groeperen en vervolgens de gemiddelden op basis van oppervlakte te wegen, verdwijnt deze vertekening. Nu is het aantal hitte-records tegen het einde van de jaren 2000 duidelijk groter dan dat van de jaren ’30. Onafhankelijke bevestiging komt van de dagelijkse dataset van Berkeley Earth, die een vergelijkbaar resultaat laat zien.
			Waarom zijn correcties gebruikelijk?
			Gegevenscorrecties zijn volkomen gebruikelijk in de wetenschap. De auteurs vergelijken het met de beeldverwerking van de James Webb-ruimtetelescoop — waarbij pixelwaarden worden aangepast en artefacten worden verwijderd — en met de UAH-satelliettemperatuurgegevens, die grondig worden gecorrigeerd voor verschillen tussen satellieten, hoogteverlies en verschuivingen in de observatietijd. Als je gegevens niet corrigeert voor bekende fouten, krijg je per definitie het verkeerde antwoord.
			Cherry picking
			De focus op de VS in de jaren ’30 is ook een klassiek geval van cherry picking. De extreme hitte was een regionaal fenomeen, veroorzaakt door droogte en slecht landbeheer. Als de auteurs een andere regio hadden gekozen, zou dit resultaat niet naar voren zijn gekomen — zelfs niet met ruwe, ongecorrigeerde gegevens. Tegenwoordig is het in de VS ongeveer net zo warm als in de jaren ’30, maar de rest van de wereld is ook warm.
			Conclusie
			Een grafiek die (1) de VS laat zien, (2) de jaren ’30 benadrukt en (3) ruwe, ongecorrigeerde GHCNd-gegevens gebruikt, is vrijwel zeker misleidend. De auteurs raden daarom aan om zulke grafieken te herkennen als een „jaren ’30-zwendel“.

	== Loopt de stijging van CO<sub>2</sub> achter op de stijging van de temperatuur? ==		== Loopt de stijging van CO<sub>2</sub> achter op de stijging van de temperatuur? ==

Extreme urgentie

2026-07-27T10:32:18Z

Voor de generaties na ons

← Oudere versie		Versie van 27 jul 2026 12:32
(2 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven)
Regel 45:		Regel 45:

	De daaruit voortvloeiende grootschalige ontwrichting van de maatschappij en het toenemende menselijk leed worden steeds zichtbaarder. Bovendien vergroot klimaatverandering bestaande ongelijkheden in de wereld.<ref> [https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1816020116 Global warming has increased global economic inequality \| PNAS]</ref>		De daaruit voortvloeiende grootschalige ontwrichting van de maatschappij en het toenemende menselijk leed worden steeds zichtbaarder. Bovendien vergroot klimaatverandering bestaande ongelijkheden in de wereld.<ref> [https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1816020116 Global warming has increased global economic inequality \| PNAS]</ref>
	[[Bestand:~~Temp wereld en EU~~.jpg\|~~rechts~~\|~~kaderloos~~]]		[[Bestand:ERA5.jpg\|''De meest recente vijfjaarsgemiddelden van ERA5.''<ref name=":4" />\|alt=De meest recente vijfjaarsgemiddelden van ERA5.\|miniatuur]]
	Inmiddels (eind 2025) wordt het steeds onwaarschijnlijker dat de opwarming beperkt blijft tot 1,5 of zelfs 2 °C boven het pre-Industriële niveau, het doel van het [[Strategieën tegen klimaatverandering#Overeenkomst van Parijs\|Akkoord van Parijs]].<ref>[https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00139157.2025.2434494 Global Warming Has Accelerated: Are the United Nations and the Public Well-Informed? \| Environment: Science and Policy for Sustainable Development]</ref> Niet omdat het technisch onhaalbaar is, maar omdat het klimaatbeleid en de maatregelen simpelweg te traag worden uitgevoerd. Hoewel duurzame ontwikkelingen snel gaan, wordt het gebruik van fossiele brandstoffen niet snel genoeg teruggedrongen. De wereldgemiddelde temperatuur is gestegen tot 1,3 °C boven die van 1850 — in Europa 2,4~~-2,5~~ °C en het Noordpoolgebied zelfs 3,3 °C — volgens een overzicht van het Europese observatorium Copernicus.<ref>[https://climate.copernicus.eu/climate-indicators/temperature Climate Indicators — Temperature \| Copernicus]</ref>		Inmiddels (eind 2025) wordt het steeds onwaarschijnlijker dat de opwarming beperkt blijft tot 1,5 of zelfs 2 °C boven het pre-Industriële niveau, het doel van het [[Strategieën tegen klimaatverandering#Overeenkomst van Parijs\|Akkoord van Parijs]].<ref>[https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00139157.2025.2434494 Global Warming Has Accelerated: Are the United Nations and the Public Well-Informed? \| Environment: Science and Policy for Sustainable Development]</ref> Niet omdat het technisch onhaalbaar is, maar omdat het klimaatbeleid en de maatregelen simpelweg te traag worden uitgevoerd. Hoewel duurzame ontwikkelingen snel gaan, wordt het gebruik van fossiele brandstoffen niet snel genoeg teruggedrongen. De wereldgemiddelde temperatuur is gestegen tot 1,4 °C boven die van 1850 — in Europa 2,4 °C en het Noordpoolgebied zelfs 3,2 °C — volgens een overzicht van het Europese observatorium Copernicus.<ref name=":4">[https://climate.copernicus.eu/climate-indicators/temperature Climate Indicators — Temperature \| Copernicus]</ref>

	Daar komt bij dat de werkelijkheid de wetenschappelijke projecties soms zelfs inhaalt. Bepaalde ontwikkelingen die de meeste klimaatmodellen pas in de toekomst hadden verwacht, zien we nu al, zoals gevaarlijk hoge temperaturen van extreme hittegolven.<ref> [https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2411258121 Global emergence of regional heatwave hotspots outpaces climate model simulations \| PNAS]</ref>		Daar komt bij dat de werkelijkheid de wetenschappelijke projecties soms zelfs inhaalt. Bepaalde ontwikkelingen die de meeste klimaatmodellen pas in de toekomst hadden verwacht, zien we nu al, zoals gevaarlijk hoge temperaturen van extreme hittegolven.<ref> [https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2411258121 Global emergence of regional heatwave hotspots outpaces climate model simulations \| PNAS]</ref>
Regel 92:		Regel 92:
	=== Voor de generaties na ons ===		=== Voor de generaties na ons ===

	Op een interactieve website van de Vrije Universiteit Brussel<ref name=":3">[https://myclimatefuture.info/nl Hoe zal ik de klimaatverandering voelen? \| MyClimateFuture — Vrije Universiteit Brussel]</ref> kun je ontdekken hoeveel meer klimaatextremen je tijdens je leven zult meemaken in vergelijking met een wereld zonder klimaatverandering. Je kunt je eigen geboortejaar, dat van je kinderen of je kleinkinderen invullen en kiezen uit verschillende opwarmingsscenario's. Ook kun je invullen waar je woont. Het is duidelijk: kinderen die nu leven gaan veel meer weersextremen meemaken dan in een wereld zonder door de mens veroorzaakte opwarming. Dat geldt nog sterker voor kinderen die in zuidelijke landen zijn geboren.		Op een interactieve website van de Vrije Universiteit Brussel<ref name=":3">[https://myclimatefuture.info/nl Hoe zal ik de klimaatverandering voelen? \| MyClimateFuture — Vrije Universiteit Brussel]</ref> kun je ontdekken hoeveel meer klimaatextremen je tijdens je leven zult meemaken in vergelijking met een wereld zonder klimaatverandering. Je kunt je eigen geboortejaar, dat van je kinderen of je kleinkinderen invullen en kiezen uit verschillende opwarmingsscenario's. Ook kun je invullen waar je woont. Het is duidelijk: kinderen die nu leven gaan veel meer weersextremen meemaken dan in een wereld zonder door de mens veroorzaakte opwarming. Dat geldt nog sterker voor kinderen die in zuidelijke landen zijn geboren.<ref>[https://www.science.org/doi/10.1126/science.abi7339 Intergenerational inequities in exposure to climate extremes \| Science]</ref>
	[[Bestand:My climate future.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Interactieve website van de VUB.''<ref name=":3" />]]		[[Bestand:My climate future.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Interactieve website van de VUB.''<ref name=":3" />]]

Bestand:ERA5.jpg

2026-07-27T10:01:38Z

Dick heeft Bestand:ERA5.jpg geüpload

Nieuwe pagina

Copernicus

Extreme urgentie

2026-07-27T09:55:58Z

Extreme urgentie

← Oudere versie		Versie van 27 jul 2026 11:55
Regel 37:		Regel 37:

	= Extreme urgentie =		= Extreme urgentie =
	[[Bestand:~~Temperatuur stripes Ed Hawkins~~.~~png~~\|miniatuur\|650x650px\|''Bron: Ed Hawkins.'' <ref> [https://showyourstripes.info/ Ed Hawkins. Show Your Stripes]</ref> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0].~~\|gecentreerd~~]]		[[Bestand:GLOBE---1850-2025-MO-bars.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Bron: Ed Hawkins.'' <ref> [https://showyourstripes.info/ Ed Hawkins. Show Your Stripes]</ref> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0].]]

	'''Er is nog maar weinig tijd om te voorkomen dat de opwarming van de Aarde door de uitstoot van broeikasgassen boven de 1,5 °C (vergeleken met de pre-industriële periode) uitkomt. Of anders uitgedrukt, de hoeveelheid broeikasgassen die we nog kunnen uitstoten - de koolstofreserve - is bijna op.'''		'''Er is nog maar weinig tijd om te voorkomen dat de opwarming van de Aarde door de uitstoot van broeikasgassen boven de 1,5 °C (vergeleken met de pre-industriële periode) uitkomt. Of anders uitgedrukt, de hoeveelheid broeikasgassen die we nog kunnen uitstoten - de koolstofreserve - is bijna op.'''

Bestand:GLOBE---1850-2025-MO-bars.jpg

2026-07-27T09:55:38Z

Dick heeft Bestand:GLOBE---1850-2025-MO-bars.jpg geüpload

Nieuwe pagina

Ed Hawkins

Adaptatie

2026-07-27T09:43:04Z

← Oudere versie		Versie van 27 jul 2026 11:43
(Een tussenliggende versie door dezelfde gebruiker niet weergegeven)
Regel 1:		Regel 1:
			<div id="BackToTop" class="noprint" style="background-color:#DDEFDD; position:fixed;
			bottom:32px; left:2%; z-index:9999; padding:0; margin:0;"><span style="color:blue;
			font-size:18pt; font-face:verdana,sans-serif; border:0.2em outset #ceebf7;
			padding:0.1em; font-weight:bolder; -moz-border-radius:8px; ">
			[[#top\| Top ^]]</span></div>

	= Adaptatie =		= Adaptatie =
	'''Er''' '''is alle reden om aan te nemen dat de doelen van de Parijse Akkoorden — opwarming minder dan 2°C en liefst niet (veel) meer dan 1,5°C — niet gehaald gaan worden. We moeten serieus rekening houden met een wereld die 2,5 tot 3 °C warmer wordt, met alle gevolgen van dien, zegt een rapport van Climate Action Tracker. <ref>[https://climateactiontracker.org/documents/1277/CAT_2024-11-14_GlobalUpdate_COP29.pdf Warming Projections Global Update, November 2024 \| Climate Action Tracker]</ref> Zie daarvoor [[Extreme urgentie#Urgentie onvoldoende onderkend\|Urgentie onvoldoende onderkend]].'''		'''Er''' '''is alle reden om aan te nemen dat de doelen van de Parijse Akkoorden — opwarming minder dan 2°C en liefst niet (veel) meer dan 1,5°C — niet gehaald gaan worden. We moeten serieus rekening houden met een wereld die 2,5 tot 3 °C warmer wordt, met alle gevolgen van dien, zegt een rapport van Climate Action Tracker. <ref>[https://climateactiontracker.org/documents/1277/CAT_2024-11-14_GlobalUpdate_COP29.pdf Warming Projections Global Update, November 2024 \| Climate Action Tracker]</ref> Zie daarvoor [[Extreme urgentie#Urgentie onvoldoende onderkend\|Urgentie onvoldoende onderkend]].'''
Regel 4:		Regel 10:
	Dat betekent dat we ons moeten voorbereiden op de schadelijke gevolgen van klimaatverandering. Extreme weersomstandigheden zullen vaker voorkomen. De kans op bosbranden, hittegolven en overstromingen neemt plaatselijk toe. Op andere plaatsen vindt woestijnvorming plaats. Door het jaar heen kunnen seizoensgebonden watertekorten en -overschotten optreden. Dat vergt grote aanpassing aan infrastructuur en opschaling van veiligheidsmaatregelen.		Dat betekent dat we ons moeten voorbereiden op de schadelijke gevolgen van klimaatverandering. Extreme weersomstandigheden zullen vaker voorkomen. De kans op bosbranden, hittegolven en overstromingen neemt plaatselijk toe. Op andere plaatsen vindt woestijnvorming plaats. Door het jaar heen kunnen seizoensgebonden watertekorten en -overschotten optreden. Dat vergt grote aanpassing aan infrastructuur en opschaling van veiligheidsmaatregelen.

	'''~~Grofstoffelijke~~ aanpassing'''		'''Fysieke aanpassing'''

	Infrastructuur en planning spelen een belangrijke rol bij de aanpassing (adaptatie) aan klimaatverandering. Maatregelen tegen overstromingen, zoals barrières, dijken en betere afvoersystemen, beschermen tegen het stijgende waterpeil. Hittebestendige gebouwen ontwerpen en steden vergroenen vermindert het stedelijk hitte-eilandeffect<ref>[https://nl.wikipedia.org/wiki/Hitte-eilandeffect Hitte-eilandeffect \| Wikipedia]</ref> en maakt steden leefbaarder tijdens extreme hittegolven.		Infrastructuur en planning spelen een belangrijke rol bij de aanpassing (adaptatie) aan klimaatverandering. Maatregelen tegen overstromingen, zoals barrières, dijken en betere afvoersystemen, beschermen tegen het stijgende waterpeil. Hittebestendige gebouwen ontwerpen en steden vergroenen vermindert het stedelijk hitte-eilandeffect<ref>[https://nl.wikipedia.org/wiki/Hitte-eilandeffect Hitte-eilandeffect \| Wikipedia]</ref> en maakt steden leefbaarder tijdens extreme hittegolven.

Meest recente stand van zaken

2026-07-24T17:25:59Z

WMO Greenhouse Gas Bulletin 2024

← Oudere versie		Versie van 24 jul 2026 19:25
Regel 165:		Regel 165:
	* De effectiviteit van [[Wat is klimaatverandering?#Verdieping: Koolstofputten (‘carbon sinks’)\|koolstofputten]] zoals bossen is niet meer vanzelfsprekend.		* De effectiviteit van [[Wat is klimaatverandering?#Verdieping: Koolstofputten (‘carbon sinks’)\|koolstofputten]] zoals bossen is niet meer vanzelfsprekend.

	Zie Kosten van de transitie naar netto-nul.<blockquote>'''Bron:'''		Zie [[Einde aan de groei#Kosten en opbrengsten van de transitie naar netto-nul\|Kosten van de transitie naar netto-nul]].<blockquote>'''Bron:'''
	<references />		<references />
	</blockquote>		</blockquote>

← Oudere versie		Versie van 27 jul 2026 12:32
(2 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven)
Regel 45:		Regel 45:

	De daaruit voortvloeiende grootschalige ontwrichting van de maatschappij en het toenemende menselijk leed worden steeds zichtbaarder. Bovendien vergroot klimaatverandering bestaande ongelijkheden in de wereld.<ref> [https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1816020116 Global warming has increased global economic inequality \| PNAS]</ref>		De daaruit voortvloeiende grootschalige ontwrichting van de maatschappij en het toenemende menselijk leed worden steeds zichtbaarder. Bovendien vergroot klimaatverandering bestaande ongelijkheden in de wereld.<ref> [https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1816020116 Global warming has increased global economic inequality \| PNAS]</ref>
	[[Bestand:~~Temp wereld en EU~~.jpg\|~~rechts~~\|~~kaderloos~~]]		[[Bestand:ERA5.jpg\|''De meest recente vijfjaarsgemiddelden van ERA5.''<ref name=":4" />\|alt=De meest recente vijfjaarsgemiddelden van ERA5.\|miniatuur]]
	Inmiddels (eind 2025) wordt het steeds onwaarschijnlijker dat de opwarming beperkt blijft tot 1,5 of zelfs 2 °C boven het pre-Industriële niveau, het doel van het [[Strategieën tegen klimaatverandering#Overeenkomst van Parijs\|Akkoord van Parijs]].<ref>[https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00139157.2025.2434494 Global Warming Has Accelerated: Are the United Nations and the Public Well-Informed? \| Environment: Science and Policy for Sustainable Development]</ref> Niet omdat het technisch onhaalbaar is, maar omdat het klimaatbeleid en de maatregelen simpelweg te traag worden uitgevoerd. Hoewel duurzame ontwikkelingen snel gaan, wordt het gebruik van fossiele brandstoffen niet snel genoeg teruggedrongen. De wereldgemiddelde temperatuur is gestegen tot 1,3 °C boven die van 1850 — in Europa 2,4~~-2,5~~ °C en het Noordpoolgebied zelfs 3,3 °C — volgens een overzicht van het Europese observatorium Copernicus.<ref>[https://climate.copernicus.eu/climate-indicators/temperature Climate Indicators — Temperature \| Copernicus]</ref>		Inmiddels (eind 2025) wordt het steeds onwaarschijnlijker dat de opwarming beperkt blijft tot 1,5 of zelfs 2 °C boven het pre-Industriële niveau, het doel van het [[Strategieën tegen klimaatverandering#Overeenkomst van Parijs\|Akkoord van Parijs]].<ref>[https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00139157.2025.2434494 Global Warming Has Accelerated: Are the United Nations and the Public Well-Informed? \| Environment: Science and Policy for Sustainable Development]</ref> Niet omdat het technisch onhaalbaar is, maar omdat het klimaatbeleid en de maatregelen simpelweg te traag worden uitgevoerd. Hoewel duurzame ontwikkelingen snel gaan, wordt het gebruik van fossiele brandstoffen niet snel genoeg teruggedrongen. De wereldgemiddelde temperatuur is gestegen tot 1,4 °C boven die van 1850 — in Europa 2,4 °C en het Noordpoolgebied zelfs 3,2 °C — volgens een overzicht van het Europese observatorium Copernicus.<ref name=":4">[https://climate.copernicus.eu/climate-indicators/temperature Climate Indicators — Temperature \| Copernicus]</ref>

	Daar komt bij dat de werkelijkheid de wetenschappelijke projecties soms zelfs inhaalt. Bepaalde ontwikkelingen die de meeste klimaatmodellen pas in de toekomst hadden verwacht, zien we nu al, zoals gevaarlijk hoge temperaturen van extreme hittegolven.<ref> [https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2411258121 Global emergence of regional heatwave hotspots outpaces climate model simulations \| PNAS]</ref>		Daar komt bij dat de werkelijkheid de wetenschappelijke projecties soms zelfs inhaalt. Bepaalde ontwikkelingen die de meeste klimaatmodellen pas in de toekomst hadden verwacht, zien we nu al, zoals gevaarlijk hoge temperaturen van extreme hittegolven.<ref> [https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2411258121 Global emergence of regional heatwave hotspots outpaces climate model simulations \| PNAS]</ref>
Regel 92:		Regel 92:
	=== Voor de generaties na ons ===		=== Voor de generaties na ons ===

	Op een interactieve website van de Vrije Universiteit Brussel<ref name=":3">[https://myclimatefuture.info/nl Hoe zal ik de klimaatverandering voelen? \| MyClimateFuture — Vrije Universiteit Brussel]</ref> kun je ontdekken hoeveel meer klimaatextremen je tijdens je leven zult meemaken in vergelijking met een wereld zonder klimaatverandering. Je kunt je eigen geboortejaar, dat van je kinderen of je kleinkinderen invullen en kiezen uit verschillende opwarmingsscenario's. Ook kun je invullen waar je woont. Het is duidelijk: kinderen die nu leven gaan veel meer weersextremen meemaken dan in een wereld zonder door de mens veroorzaakte opwarming. Dat geldt nog sterker voor kinderen die in zuidelijke landen zijn geboren.		Op een interactieve website van de Vrije Universiteit Brussel<ref name=":3">[https://myclimatefuture.info/nl Hoe zal ik de klimaatverandering voelen? \| MyClimateFuture — Vrije Universiteit Brussel]</ref> kun je ontdekken hoeveel meer klimaatextremen je tijdens je leven zult meemaken in vergelijking met een wereld zonder klimaatverandering. Je kunt je eigen geboortejaar, dat van je kinderen of je kleinkinderen invullen en kiezen uit verschillende opwarmingsscenario's. Ook kun je invullen waar je woont. Het is duidelijk: kinderen die nu leven gaan veel meer weersextremen meemaken dan in een wereld zonder door de mens veroorzaakte opwarming. Dat geldt nog sterker voor kinderen die in zuidelijke landen zijn geboren.<ref>[https://www.science.org/doi/10.1126/science.abi7339 Intergenerational inequities in exposure to climate extremes \| Science]</ref>
	[[Bestand:My climate future.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Interactieve website van de VUB.''<ref name=":3" />]]		[[Bestand:My climate future.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Interactieve website van de VUB.''<ref name=":3" />]]

← Oudere versie		Versie van 28 jul 2026 01:12
(4 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven)
Regel 511:		Regel 511:
	"De top vijf van jaren waarin recordmaxima werden gemeten, viel allemaal in de jaren ’30. Er staat geen enkel jaar uit deze eeuw in de top vijftien. Vorig jaar [2011] haalde de top zestig niet eens."		"De top vijf van jaren waarin recordmaxima werden gemeten, viel allemaal in de jaren ’30. Er staat geen enkel jaar uit deze eeuw in de top vijftien. Vorig jaar [2011] haalde de top zestig niet eens."

	A Simple Proof That The 1930s Were Hotter. ''Real Climate Science <ref>[https://realclimate.science/2012/08/10/a-simple-proof-that-the-1930s-were-hotter/#gsc.tab=0 A Simple Proof That The 1930s Were Hotter \| Real Climate Science]</ref>''		A Simple Proof That The 1930s Were Hotter. ''Real Climate Science.''<ref>[https://realclimate.science/2012/08/10/a-simple-proof-that-the-1930s-were-hotter/#gsc.tab=0 A Simple Proof That The 1930s Were Hotter \| Real Climate Science]</ref>

			Newly found weather records show 1930's as being far worse than the present for extreme weather. ''Watts Up With That''<ref>[https://wattsupwiththat.com/2012/07/14/newly-found-weather-records-show-1930s-as-being-far-worse-than-the-present-for-extreme-weather/ Newly found weather records show 1930's as being far worse than the present for extreme weather \| Watts Up With That]</ref>

	</div>		</div>

	==== <span style="color:#090">Meer feiten en uitleg </span> ====		==== <span style="color:#090">Meer feiten en uitleg </span> ====

Regel 518:		Regel 522:
	Er doet op sociale media vaak een grafiek de ronde die suggereert dat er in de jaren ’30 veel meer temperatuurrecords werden gebroken dan tegenwoordig. Voor klimaatsceptici is dit een favoriet argument: als het vroeger warmer was, waarom zou je je dan zorgen maken over opwarming?		Er doet op sociale media vaak een grafiek de ronde die suggereert dat er in de jaren ’30 veel meer temperatuurrecords werden gebroken dan tegenwoordig. Voor klimaatsceptici is dit een favoriet argument: als het vroeger warmer was, waarom zou je je dan zorgen maken over opwarming?
	[[Bestand:Extreme T US.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Aantal dagelijkse temperatuurwaarnemingen in de Aaneengesloten Verenigde Staten, 1895-2024. Deze grafiek is gebaseerd op ruwe, ongecorrigeerde data. Bron: NOAA.<ref name=":14"> [https://www.ncei.noaa.gov/products/land-based-station/global-historical-climatology-network-daily Global Historical Climatology Network daily (GHCNd) \| NOAA]</ref>'']]		[[Bestand:Extreme T US.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Aantal dagelijkse temperatuurwaarnemingen in de Aaneengesloten Verenigde Staten, 1895-2024. Deze grafiek is gebaseerd op ruwe, ongecorrigeerde data. Bron: NOAA.<ref name=":14"> [https://www.ncei.noaa.gov/products/land-based-station/global-historical-climatology-network-daily Global Historical Climatology Network daily (GHCNd) \| NOAA]</ref>'']]
	In een artikel op de website The Climate Brink onderzoeken klimaatwerenschappers Andrew Dessler en Zeke Hausfather of die grafiek klopt.<ref>[https://www.theclimatebrink.com/p/raw-data-wrong-answers Raw Data, Wrong Answers \| The Climate Brink]</ref>		In een artikel op de website The Climate Brink onderzoeken klimaatwerenschappers Andrew Dessler en Zeke Hausfather of die grafiek klopt.<ref name=":15">[https://www.theclimatebrink.com/p/raw-data-wrong-answers Raw Data, Wrong Answers \| The Climate Brink]</ref>

	===== De grafiek reproduceren =====		===== De grafiek reproduceren =====
	De auteurs gebruiken dezelfde dataset als de oorspronkelijke grafiek: het Global Historical Climatology Network-daily (GHCNd),<ref name=":14" /> met dagelijkse ruwe (ongecorrigeerde) temperatuurgegevens van 1.266 meetstations in de Verenigde Staten. Ze zien inderdaad hetzelfde patroon: in de jaren ’30 is er een enorme piek in hitte-records.		De auteurs gebruiken dezelfde dataset als de oorspronkelijke grafiek: het Global Historical Climatology Network-daily (GHCNd),<ref name=":14" /> met dagelijkse ruwe (ongecorrigeerde) temperatuurgegevens van 1.266 meetstations in de Verenigde Staten. Ze zien inderdaad hetzelfde patroon: in de jaren ’30 is er een enorme piek in hitte-records.
	[[Bestand:Reproduced T record.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Aantal temperatuurrecords per jaar van 1.266 meetstations in de CONUS (Aaneengesloten Verenigde Staten). De dunne lijn geeft de jaarlijkse waarden weer en de dikke lijn toont een 15-jaarlijks gemiddelde.'']]		[[Bestand:Reproduced T record.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Aantal temperatuurrecords per jaar van 1.266 meetstations in de CONUS (Aaneengesloten Verenigde Staten). De dunne lijn geeft de jaarlijkse waarden weer en de dikke lijn toont een 15-jaarlijks gemiddelde.''<ref name=":15" />]]
	Tot nu toe lijkt het verhaal van de klimaatsceptici te kloppen.		Tot nu toe lijkt het verhaal van de klimaatsceptici te kloppen.

Regel 529:		Regel 533:

	De auteurs passen de correcties die de NOAA gebruikt voor haar gehomogeniseerde maandelijkse dataset toe op de dagelijkse gegevens. Het resultaat: het aantal hitte-records in de jaren ’30 daalt, terwijl het aantal recente records stijgt.		De auteurs passen de correcties die de NOAA gebruikt voor haar gehomogeniseerde maandelijkse dataset toe op de dagelijkse gegevens. Het resultaat: het aantal hitte-records in de jaren ’30 daalt, terwijl het aantal recente records stijgt.
	[[Bestand:Homogenised dataset.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zelfde als de vorige figuur, maar nu met alleen de afgevlakte lijnen voor de ruwe en de aangepaste (gehomogeniseerde) gegevens.'']]		[[Bestand:Homogenised dataset.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zelfde als de vorige figuur, maar nu met alleen de afgevlakte lijnen voor de ruwe gegevens (grijs) en de aangepaste (gehomogeniseerde) gegevens (rood).''<ref name=":15" />]]
	De twee periodes komen nu ongeveer gelijk uit, en vanaf de jaren ’70 ontstaat er een stijgende trend — precies wat je zou verwachten op een opwarmende planeet.		De twee periodes komen nu ongeveer gelijk uit, en vanaf de jaren ’70 ontstaat er een stijgende trend — precies wat je zou verwachten op een opwarmende planeet.

	===== Correctie 2: Corrigeren voor ruimtelijke vertekening =====		===== Correctie 2: Corrigeren voor ruimtelijke vertekening =====
	De meetstations zijn niet gelijkmatig verdeeld: veel staan precies in de regio waar de hitte in de jaren ’30 het hevigst was — het 'Dust Bowl'-gebied in het midden van de VS. Hierdoor wordt de hitte uit de jaren ’30 oververtegenwoordigd.		De meetstations zijn niet gelijkmatig verdeeld: veel staan precies in de regio waar de hitte in de jaren ’30 het hevigst was — het 'Dust Bowl'-gebied in het midden van de VS. Hierdoor wordt de hitte uit de jaren ’30 oververtegenwoordigd.
	[[Bestand:Map Dust Bowl.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Meetstations zijn ongelijk verdeeld over de VS. Die in de 'Dust Bowl' zijn oververtegenwoordigd en vertekenen daardoor de waarnemingen van het aantal extreme hittedagen. De kleuren geven de afwijking van de gemiddelde ~~temperatuur~~ van 1951-1980.'']]		[[Bestand:Map Dust Bowl.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Meetstations zijn ongelijk verdeeld over de VS. Die in de 'Dust Bowl' zijn oververtegenwoordigd en vertekenen daardoor de waarnemingen van het aantal extreme hittedagen. De kleuren geven de afwijking van de gemiddelde landtemperatuur van 1951-1980.''<ref name=":15" />]]
	Door de gegevens in een raster te groeperen en vervolgens de gemiddelden op basis van oppervlakte te wegen, verdwijnt deze vertekening.		Door de gegevens in een raster te groeperen en vervolgens de gemiddelden op basis van oppervlakte te wegen, verdwijnt deze vertekening.
	[[Bestand:Area corrected.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zelfde als de vorige figuur, maar nu alleen met de gemiddelde lijnen voor de ruwe gegevens (grijs), de aangepaste (gehomogeniseerde) gegevens (rood) en de oppervlaktegewogen aangepaste gegevens (groen).'']]		[[Bestand:Area corrected.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zelfde als de vorige figuur, maar nu alleen met de gemiddelde lijnen voor de ruwe gegevens (grijs), de aangepaste (gehomogeniseerde) gegevens (rood) en de oppervlaktegewogen aangepaste gegevens (groen).''<ref name=":15" />]]
	Nu is het aantal hitte-records in de jaren 2000 duidelijk groter dan dat van de jaren ’30. Onafhankelijke bevestiging komt van de dagelijkse dataset van Berkeley Earth,<ref>[https://berkeleyearth.org/data/ Data Overview \| Berkeley Earth]</ref> die een vergelijkbaar resultaat laat zien.		Nu is het aantal hitte-records in de jaren 2000 duidelijk groter dan dat van de jaren ’30. Onafhankelijke bevestiging komt van de dagelijkse dataset van Berkeley Earth,<ref>[https://berkeleyearth.org/data/ Data Overview \| Berkeley Earth]</ref> die een vergelijkbaar resultaat laat zien.

Regel 543:		Regel 547:

	===== Cherry picking =====		===== Cherry picking =====
	De focus op de VS in de jaren ’30 is ook een klassiek geval van cherry picking. De extreme hitte was een regionaal fenomeen, veroorzaakt door droogte en slecht landbeheer. Als de auteurs een andere regio hadden gekozen, zou dit resultaat niet naar voren zijn gekomen — zelfs niet met ruwe, ongecorrigeerde gegevens. Tegenwoordig is het in de VS ongeveer net zo warm als in de jaren ’30, maar de rest van de wereld is ook warm.		De focus op de VS in de jaren ’30 is ook een klassiek geval van cherry picking. De extreme hitte was een regionaal fenomeen, veroorzaakt door droogte en slecht landbeheer.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41558-020-0771-7 Present-day greenhouse gases could cause more frequent and longer Dust Bowl heatwaves \| Nature Climate Change]</ref> Als de auteurs een andere regio hadden gekozen, zou dit resultaat niet naar voren zijn gekomen — zelfs niet met ruwe, ongecorrigeerde gegevens. Tegenwoordig is het in de VS ongeveer net zo warm als in de jaren ’30, maar de rest van de wereld is ook warm.
			[[Bestand:World max T.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''Gemiddelde maximale dagtemperatuur in de zomer.''<ref name=":15" />]]

	===== Conclusie =====		===== Conclusie =====